Święty Augustyn (354-430 r.)

Wszystko związane z filozofią.

Moderator: Redaktorzy

Awatar użytkownika
Chrupek
Sułtanka
Sułtanka
Posty: 255
Rejestracja: 12 sty 2016, 20:31
Lokalizacja: Zainteresowania: filozofia, teologia, historia myśli politycznej, historia idei etycznych
Podziękował: 23 razy
Podziękowano: 100 razy

Święty Augustyn (354-430 r.)

Postautor: Chrupek » 31 maja 2018, 20:42

Obrazek

Urodził się w Tagaście w Płn. Afryce. Jego ojciec był poganinem, patrycjuszem,członkiem zarządu miejskiego i właścicielem majątku ziemskiego. Matka, Monika była chrześcijanką. Wpisując go w poczet katechumenów (gr. katehoumenos - pouczany; kandydaci do chrztu) nadano mu imię Aurelius Augustinus („Aurelius” od aurum -złoto; „Augustus” - wspaniały, święty, znakomity). Po ukończeniu szkoły w Maduarze Augustyn przeniósł się do Kartaginy, gdzie była gmina chrześcijańska, w której toczyły się spory między arianistami, manichejczykami i donatystami. Przyłączył się do tych dyskusji.
Po przeczytaniu dzieła Cycerona pt.: Hortensius w życiu Augustyna nastąpił zwrot, zaczął prowadzić badania filozoficzne. Z początku do chrześcijaństwa odnosił się niechętnie. Najpierw był manichejczykiem, potem sceptykiem akademickim. Dopiero po lekturze dzieł neoplatońskich powrócił do filozofii dogmatycznej. W 387 roku został ochrzczony, a w 395 roku został biskupem Tagasty. Zwalczał herezje.

Ontologia

W przekonaniu Augustyna bytem jest Bóg. Istnieje sam z siebie. Jest niezależny. Jest przyczyną wszystkiego. Stwarza świat z niczego (creatio ex nihilo). Akt stwórczy Boga nie wynika z żadnej konieczności (jak u neoplatoników), ale z dobroci i miłości,które są atrybutami Boga. Augustyn teologizował platonizm: materia z odwiecznie istniejącej staje się materią stworzoną, bowiem stwarzanie świata z konieczności interpretowane jest jako stwarzanie z arbitralnej, wolnej decyzji. Świat nie jest z Boga (jak u Plotyna), ale od Boga. Wszystko, co istnieje, zostało stworzone z nicości mocą słowa fiat - stań się. Księga Genesis znalazła tu swój filozoficzny wyraz.

Bóg jest nie tylko stwórcą świata, ale ciągłym sprawcą zachodzących przemian. Nieustannie zachowuje świat, jakby kontynuował swoją rolę kreacyjną. Oczywiście, Bóg najpierw stworzył bezkształtną materię, z której później tworzył według swoich własnych doskonałych idei konkretne materialne zjawiska. Idee te, zmysły boże, to steologizowane platońskie idee; z zaświatów zostały przeniesione do umysłu bożego.

Teoria poznania

Przedmiotem poznania jest wyłącznie świat duchowy, Bóg i dusza. Na pytanie: „Co chcę poznać?” - Augustyn odpowiada: „Chcę poznać Boga i duszę”. Na następne pytanie: „Czy nic więcej?" - odpowiada „Nic zgoła". Poznanie świata było dla Augustyna zbyteczne, niewłaściwe, a nawet szkodliwe, bo zabiera człowiekowi czas, który mógłby wykorzystać na poznawanie Boga. Ponadto, poznawanie świata rodzi w człowieku pychę, zgubne przekonanie, że jest on panem przyrody. „Idą ludzie - pisze Augustyn - podziwiać wysokie góry, olbrzymie fale morskie, szerokie wodospady rzek,przestrzeń oceanu i drogi gwiezdne, a zaniedbują siebie samych”. Jedynym celem poznania, godnym uwagi jest poznanie Boga. Do tego celu wiodą dwie drogi: przez wiarę i przez rozum. Pierwsza droga jest ważniejsza, a nawet stanowi warunek poznania. „Uwierz, abyś zrozumiał”. Rozum musi być oświecony przez Łaskę Bożą, opromieniony jej ożywczym darem. Pogląd ten określa się iluminizmem augustyńskim. Człowiek musi opierać się na autorytecie wiary, bo jest skażony grzechem pierworodnym. Objawienie, które autorytarnie przedstawia Kościół, jest dla Augustyna czymś oczywistym.

Antropologia

Dusza jest „tchnieniem” Boga, bezpośrednio od niego pochodzi. Można powiedzieć, że człowiek to „dusza posługująca się ciałem” (anima utens corpore). Utożsamianie człowieka z duszą doprowadziło Augustyna do błędu angelizmu, tzn.zatarcia różnicy między aniołem a duszą. Można rzec, iż Augustyn rozumiał człowieka jako anioła uwięzionego w ciele.

Dusza uwięziona w ciele chce się szybko z niego wydobyć, dlatego człowiek powinien odnosić się z pogardą do wszystkiego, co materialne, ziemskie, powinien tylko kontemplować cele eschatologiczne, szczęście wieczne, poznawać Boga poprzez poznanie własnego wnętrza.

Augustyn wyrażał w ten sposób osobowy atrybut istnienia człowieka. Prawdę, że człowiek został stworzony na obraz i podobieństwo Boga można poznać poprzez poznanie samego siebie. Mądrość jest właśnie poznaniem samego siebie, wejściem w samego siebie.

Augustyn w swoich rozważaniach ujawniał ponadto dramat człowieka - jego byt tu i teraz w odniesieniu do przeszłości, która jest tylko wspomnieniem i przyszłości, której jeszcze nie ma; poza tym człowiek odnosi się jeszcze ku wieczności, w stosunku do której nie ma ani przeszłości, ani teraźniejszości, ani przyszłości. To odsłania ludzkie pragnienie unieważnienia czasu, zatrzymania ruchu.

Zrozumieć człowieka - mówił Augustyn - to znaczy rozpatrzyć go w dwóch perspektywach: kainowej - człowiek stary i ablowej - człowiek nowy. Człowiek syntetyzuje te dwie natury. W życiu przeżywa stan napięcia między formułą kainową a formułą ablową. Na drodze do Boga człowiek musi wyzbyć się cech kainowych.

Antropologia Augustyna jest homocentryczna, chociaż prawi o rzeczach boskich.Podstawą analiz jest wola, człowieka bowiem poznajemy tam, gdzie działa. Rozum jest bierny - człowiek przejawia się nie w tym, co wie, lecz w tym czego chce. W ten sposób Augustyn akcentuje pierwszeństwo woli.
Etyka augustyńska jest heteronomiczna. Zło nie należy do stworzenia, jest dziełem wolnych istot. Zło jest tylko brakiem dobra. Nie jest realne. Nie ma absolutnego zła tak, jak jest absolutne dobro. Zło pochodzi od człowieka, dobro od Boga i jest rzeczą łaski. Dobrzy są ci, którzy dostąpili łaski, a więc są dobrzy nie z siebie, lecz z Bożej Łaski.

Filozofia historii

Augustyn powiadał, że dla człowieka historia oznacza „ma być”. Człowiek to zwierzę śmiertelne, ale rozumne. Człowiek to także nieśmiertelna, ale upadła dusza.Wreszcie człowiek to byt tu i teraz, ale skierowany w byt w innym świecie. Jest tak dlatego, że świat składa się z dwóch społeczności:
Państwa Bożego i Państwa Ziemskiego. Państwo Boże tworzą aniołowie i ci obywatele państwa ziemskiego, którzy mocą idei predestynacji (przeznaczenia) zostali zbawieni. Państwo Ziemskie zaś tworzą źli ludzie: ci, którzy w myśl predestynacji zostali skazani na wieczne potępienie.

Bóg jest absolutnym sprawcą dziejów. Historia to zwyczajnie cud boski objawiający się w tym, że zaistniała i w tym, że Bóg nieustannie interweniuje w „dzianie się”.

Dzieje ludzkie podzielił Augustyn na sześć epok: 1) od Adama (hebr. adamah - ziemia, adam - człowiek) do biblijnego potopu; 2) od Noego do Abrahama; 3) od Abrahama do Dawida; 4) od Dawida do niewoli babilońskiej; 5) od przesiedlenia narodu żydowskiego do Chrystusa; 6) od powstania chrześcijaństwa do zmartwychwstania.
Obrazek

Wróć do „Filozofia”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 2 gości